Dấu hiệu đột quỵ não thường xuất hiện đột ngột và có thể diễn tiến rất nhanh chỉ trong vài phút. Nếu không được phát hiện và đưa đến cơ sở y tế kịp thời, người bệnh có nguy cơ tử vong hoặc phải đối mặt với các di chứng như liệt nửa người, rối loạn ngôn ngữ, suy giảm trí nhớ và mất khả năng lao động. Vì vậy, việc nhận biết sớm các triệu chứng cảnh báo đóng vai trò quyết định hiệu quả điều trị và khả năng phục hồi của người bệnh.
Dấu hiệu đột quỵ não thường gặp là gì?
Dấu hiệu đột quỵ não xuất hiện khi một vùng não bị thiếu máu nuôi hoặc bị xuất huyết, khiến tế bào thần kinh nhanh chóng tổn thương. Tùy vị trí não bị ảnh hưởng mà triệu chứng có thể khác nhau, nhưng đa số người bệnh đều có một hoặc nhiều biểu hiện dưới đây.
Méo miệng hoặc mất cân đối khuôn mặt
Đây là triệu chứng rất điển hình. Người bệnh có thể bị xệ một bên mặt, cười không đều hoặc nhân trung lệch sang một bên. Khi yêu cầu cười hoặc nhe răng, sự mất cân xứng sẽ biểu hiện rõ hơn.

Yếu hoặc liệt một bên tay chân
Người bệnh đột ngột cảm thấy tay hoặc chân bên trái hoặc bên phải yếu đi, khó cầm nắm đồ vật hoặc không thể nâng tay lên. Một số trường hợp chỉ có cảm giác tê bì nhưng nhanh chóng tiến triển thành liệt.
Nói ngọng, nói khó hoặc không hiểu lời nói
Người bị đột quỵ não có thể phát âm không rõ, nói lắp, dùng sai từ hoặc không thể diễn đạt ý muốn của mình. Đồng thời, họ cũng có thể không hiểu được những gì người khác đang nói.
Rối loạn thị giác
Thị lực giảm đột ngột ở một hoặc hai mắt, nhìn đôi, nhìn mờ hoặc mất một phần trường nhìn cũng là triệu chứng cần đặc biệt lưu ý.
Chóng mặt, mất thăng bằng
Người bệnh cảm thấy quay cuồng, đi loạng choạng, không giữ được thăng bằng hoặc phối hợp động tác kém dù trước đó hoàn toàn bình thường.
Đau đầu dữ dội bất thường
Đây là triệu chứng thường gặp trong đột quỵ xuất huyết não. Cơn đau xuất hiện đột ngột, dữ dội, có thể kèm theo buồn nôn, nôn hoặc giảm ý thức.
Dấu hiệu đột quỵ não có thể chỉ xuất hiện vài phút rồi giảm bớt, nhưng điều đó không có nghĩa là nguy hiểm đã qua. Đây có thể là cơn thiếu máu não thoáng qua – dấu hiệu cảnh báo nguy cơ đột quỵ thực sự trong thời gian rất ngắn sau đó.

Quy tắc FAST giúp nhận biết đột quỵ não sớm
Hiện nay, quy tắc FAST được sử dụng rộng rãi trên toàn thế giới nhằm giúp người dân nhanh chóng phát hiện các trường hợp nghi ngờ đột quỵ.
- F (Face): Quan sát khuôn mặt có bị méo hoặc xệ một bên hay không.
- A (Arm): Yêu cầu người bệnh giơ đồng thời hai tay. Nếu một tay rơi xuống hoặc không thể nâng lên, cần nghĩ đến đột quỵ.
- S (Speech): Kiểm tra khả năng nói. Người bệnh có thể nói ngọng, nói khó hoặc không trả lời đúng câu hỏi đơn giản.
- T (Time): Nếu xuất hiện bất kỳ dấu hiệu nào kể trên, hãy gọi cấp cứu ngay lập tức.
Việc ghi nhớ FAST giúp phát hiện sớm dấu hiệu đột quỵ não ngay cả khi không có kiến thức chuyên môn y tế.
Nguyên nhân và yếu tố làm tăng nguy cơ đột quỵ não
Dấu hiệu đột quỵ não xảy ra khi dòng máu nuôi não bị gián đoạn hoặc mạch máu não bị vỡ. Có hai thể bệnh chính là nhồi máu não và xuất huyết não.
Một số yếu tố nguy cơ phổ biến gồm:
- Tăng huyết áp kéo dài.
- Đái tháo đường.
- Rối loạn mỡ máu.
- Bệnh tim mạch, đặc biệt là rung nhĩ.
- Hút thuốc lá.
- Uống nhiều rượu bia.
- Thừa cân, béo phì.
- Ít vận động.
- Căng thẳng kéo dài.
- Tiền sử gia đình có người từng bị đột quỵ.

Cần làm gì khi xuất hiện dấu hiệu đột quỵ não?
Khi nghi ngờ một người đang bị đột quỵ, việc xử trí đúng trong những phút đầu sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng hồi phục.
Bạn nên thực hiện theo các bước sau:
- Gọi cấp cứu ngay lập tức.
- Ghi nhớ chính xác thời điểm xuất hiện triệu chứng đầu tiên.
- Đặt người bệnh nằm ở nơi thoáng khí, đầu nâng khoảng 20–30 độ.
- Nếu người bệnh nôn hoặc giảm ý thức nhưng vẫn còn thở, đặt nằm nghiêng để hạn chế hít sặc.
- Nới lỏng quần áo giúp người bệnh dễ thở.
- Theo dõi nhịp thở và ý thức liên tục cho đến khi nhân viên y tế đến.
Tuyệt đối không:
- Cho người bệnh ăn hoặc uống nước.
- Tự ý cho uống thuốc hạ huyết áp hoặc thuốc chống đông.
- Chích máu đầu ngón tay.
- Cạo gió, bấm huyệt hoặc dùng các mẹo dân gian.
- Chờ triệu chứng tự hết mới đưa đi bệnh viện.
Điều trị đột quỵ có hiệu quả cao trong “thời gian vàng”, đặc biệt với nhồi máu não. Vì vậy, càng đến bệnh viện sớm thì khả năng cứu được vùng não tổn thương càng lớn.

Làm thế nào để phòng ngừa đột quỵ não?
Khoảng 80% trường hợp có dấu hiệu đột quỵ não có thể phòng ngừa nếu kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ. Bạn nên thực hiện những điều sau để có một sức khỏe tốt
- Kiểm soát huyết áp, đường huyết và mỡ máu theo hướng dẫn của bác sĩ.
- Không hút thuốc lá và hạn chế rượu bia.
- Ăn nhiều rau xanh, trái cây, cá và ngũ cốc nguyên hạt; giảm muối, đường và chất béo bão hòa.
- Duy trì cân nặng hợp lý.
- Tập thể dục ít nhất 30 phút mỗi ngày.
- Ngủ đủ giấc, giảm căng thẳng kéo dài.
- Khám sức khỏe định kỳ và tầm soát nguy cơ đột quỵ, đặc biệt ở người trên 40 tuổi hoặc có bệnh nền tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường.

Việc chủ động nhận biết sớmdấu hiệu đột quỵ não và kiểm soát các yếu tố nguy cơ là cách hiệu quả để giảm tỷ lệ tử vong cũng như di chứng lâu dài.
Nếu bạn hoặc người thân thuộc nhóm nguy cơ cao, hãy chủ động thăm khám và tầm soát tạiBệnh viện đa khoa Thiện Hạnh. Với đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm cùng hệ thống chẩn đoán hình ảnh hiện đại, bệnh viện giúp phát hiện sớm các bất thường mạch máu não, xây dựng kế hoạch điều trị và phòng ngừa phù hợp, góp phần bảo vệ sức khỏe và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Xem thêm:



