Tại Việt Nam, ung thư vú là bệnh ung thư đứng đầu trong số ca mắc mới mỗi năm và cũng là bệnh ung thư chiếm tỷ lệ cao hàng đầu ở phụ nữ, theo thống kê GLOBOCAN. Căn bệnh có thể gây ra nhiều ảnh hưởng nghiêm trọng cho cả sức khỏe thể chất lẫn tinh thần nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Nhận diện ngay những dấu hiệu cảnh báo ung thư vú và chủ động tầm soát định kỳ để bảo vệ sức khỏe, tránh những biến chứng nguy hiểm.
Bệnh ung thư vú là gì?
Bản chất của ung thư vú là sự tăng sinh bất thường của các tế bào tại mô vú, từ đó hình thành nên những khối u ác tính. Quá trình thường bắt nguồn từ các biểu mô tuyến vú hoặc ống dẫn sữa. Ban đầu, các tế bào ung thư này sẽ trực tiếp tàn phá mô xung quanh bầu ngực. Nếu không được can thiệp kịp thời, chúng sẽ di căn xa, tấn công các cơ quan khác xung quanh như xương, gan, phổi hay não.
Mặc dù có thể xuất hiện ở cả hai giới nhưng ung thư vú chủ yếu ảnh hưởng đến nữ giới khi có tới 99% ca bệnh xảy ra ở phái đẹp trong tổng số hơn 24.500 ca mắc mới mỗi năm. Gánh nặng sức khỏe từ căn bệnh này đã và đang cướp đi mạng sống của khoảng 10.000 người mỗi năm. Chính vì hệ lụy vô cùng lớn của căn bệnh này, việc hiểu rõ bản chất bệnh và chủ động bảo vệ bản thân là điều rất cần thiết.
Ai có nguy cơ cao mắc ung thư vú?
Ung thư vú có xu hướng xảy ra ở những nhóm đối tượng có đặc điểm “đặc biệt” về thể trạng, hệ gen hoặc thói quen sinh hoạt. Nếu bạn có một hoặc nhiều đặc điểm dưới đây, tỷ lệ đối mặt với khối u ác tính ở tuyến vú sẽ cao hơn mức bình thường.
Phụ nữ trên 40 tuổi
Thống kê cho thấy phần lớn các ca bệnh được ghi nhận ở nhóm phụ nữ từ 40-70 tuổi. Quá trình lão hóa tự nhiên của cơ thể kết hợp với những thay đổi nội tiết tố trong giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh làm tăng khả năng đột biến của tế bào vú.
Tiền sử gia đình hoặc gen đột biến
Nguy cơ mắc ung thư vú sẽ tăng lên nếu trong gia đình bạn có người thân từng mắc bệnh lý này. Ngoài ra, có khoảng 5-10% các trường hợp mắc bệnh có liên quan trực tiếp đến đột biến gen BRCA1 và BRCA2 được di truyền qua các thế hệ.
Tiếp xúc với Estrogen kéo dài
Nội tiết tố Estrogen kích thích sự phát triển của các tế bào tuyến vú, do đó, nếu cơ thể chịu ảnh hưởng từ hormone này trong thời gian càng dài thì nguy cơ sinh bệnh càng tăng. Nhóm này bao gồm 2 trường hợp:
- Phụ nữ xuất hiện kỳ kinh nguyệt quá sớm (trước 12 tuổi)
- Phụ nữ bước vào giai đoạn mãn kinh muộn (sau 55 tuổi)
Ngoài ra, những phụ nữ không sinh con hoặc sinh con muộn sẽ có tỷ lệ đối mặt với bệnh ung thư vú cao hơn so với những người sinh con sớm. Vì khoảng thời gian mang thai và cho con bú được xem là giai đoạn nghỉ ngơi của tuyến vú trước sự tác động của Estrogen.
Lối sống thiếu khoa học
Hệ miễn dịch và nội tiết tố có thể bị ảnh hưởng khá nhiều bởi thói quen sinh hoạt hằng ngày. Dưới đây là những đối tượng có nguy cơ mắc ung thư vú cao:
- Người béo phì, thừa cân
- Người lạm dụng rượu bia
- Người ít vận động
Tiền sử y khoa đặc biệt
Nếu bạn từng phải thực hiện xạ trị vùng ngực để điều trị các bệnh lý khác khi còn trẻ, mô vú đã phải chịu những tổn thương nhất định từ tia xạ, từ đó làm tăng khả năng khởi phát khối u ác tính sau này.
Tầm quan trọng của việc phát hiện sớm ung thư vú
Ung thư vú là một trong những căn bệnh ung thư có tiên lượng điều trị vô cùng khả quan nhưng điều này hoàn toàn phụ thuộc vào giai đoạn phát hiện bệnh. Nếu bệnh chỉ mới hình thành, khối u nhỏ, chưa xâm lấn ra các mô xung quanh, tỷ lệ người bệnh sống sót sau 5 năm đạt trên 95%. Nhưng nếu tế bào ung thư đã di căn đến các cơ quan khác, tỷ lệ sống sót sau 5 năm của bệnh nhân giảm xuống đáng kể, chỉ còn khoảng dưới 30%.
Bên cạnh đó, việc phát hiện ra bệnh ở giai đoạn sớm sẽ giúp tăng tối đa cơ hội phẫu thuật bảo tồn thay vì phải cắt bỏ toàn bộ tuyến vú khi khối u đã phát triển quá lớn hoặc xâm lấn diện rộng. Sự chủ động này đồng thời cũng là giải pháp tối ưu để giảm thiểu gánh nặng tài chính và bảo vệ thể trạng trước những đợt điều trị nặng nề.
Dấu hiệu cảnh báo ung thư vú
Giống như phần lớn các bệnh ung thư khác, ung thư vú thường diễn tiến lặng lẽ và hầu như không gây ra cảm giác đau đớn ở giai đoạn đầu, khiến nhiều người bỏ qua cơ hội điều trị hiệu quả. Tuy nhiên, nếu chú ý quan sát và thực hiện tầm soát định kỳ, bạn có thể nhận biết căn bệnh thông qua 7 dấu hiệu cảnh báo trong 2 giai đoạn phát triển.
Giai đoạn đầu
Đây được xem là thời điểm vàng để can thiệp y khoa, kiểm tra và đối chiếu ngay nếu bầu ngực của bạn xuất hiện các biểu hiện bất thường dưới đây:
- Khối u vú:Khối u xuất hiện ở bầu ngực, người bệnh có thể sờ thấy nhưng không gây đau đớn
- Thay đổi hình dáng vú: Có thể một bên bầu ngực bị sưng to, biến dạng hoặc xệ xuống so với bên còn lại
- Tiết dịch núm vú: Dù không trong thời kỳ mang thai hay cho con bú, nhưng núm vú lại tự động tiết ra các chất kỳ lạ
Giai đoạn tiến triển
Nếu không được phát hiện và can thiệp kịp thời ở giai đoạn đầu, khối u sẽ tiếp tục phát triển và tăng dần kích thước đồng thời xâm lấn ra các mô xung quanh, gây ra các triệu chứng rõ ràng hơn:
- Co kéo da:Vùng da phía trên bầu ngực bị co rút, nhăn nheo hoặc lõm xuống
- Da sần vỏ cam: Tế bào ung thư chèn ép và làm tắc nghẽn các mạch bạch huyết gây ra tình trạng phù nề. Lúc này vùng da quanh bầu ngực sẽ dày lên, đỏ tấy và xuất hiện các lỗ nhỏ li ti như bề mặt quả cam.
- Tụt núm vú: Khi tế bào ung thư tấn công đến các ống dẫn sữa, chúng sẽ kéo đỉnh núm vú thụt sâu vào trong.
- Hạch nách: Đây là dấu hiệu tế bào ác tính đã di căn, người bệnh có thể tự sờ thấy cục hạch nhỏ, cứng, xuất hiện ở vùng nách.
Các phương pháp chẩn đoán ung thư vú
Nếu nghi ngờ bản thân có nguy cơ mắc ung thư vú qua 7 dấu hiệu cảnh báo trên, bạn nên đến các cơ sở y tế uy tín để thực hiện các phương pháp tầm soát nguy cơ ung thư để bác sĩ có thể đưa ra chẩn đoán và hướng điều trị phù hợp.
Hiện nay, các phương pháp chẩn đoán ung thư vú mang lại độ chính xác cao, bao gồm:
Chụp nhũ ảnh
Bằng việc sử dụng tia X liều thấp, phương pháp chụp nhũ ảnh giúp ghi lại chi tiết cấu trúc bên trong ngực. Phần lớn các tổn thương ác tính của vú đều có thể được phát hiện thông qua kỹ thuật này. Dựa trên các hình ảnh thu được, bác sĩ sẽ phân loại các bất thường để đánh giá mức độ lành tính hay ác tính.
Siêu âm tuyến vú
Phương pháp này giúp bác sĩ phân định rõ giữa một khối ác tính với các nang vú lành tính, thường được chỉ định cho đối tượng phụ nữ trẻ tuổi hoặc dùng bổ trợ song song sau khi chụp nhũ ảnh.
Chụp MRI tuyến vú
Chụp MRI sử dụng từ trường và sóng radio để tạo ra những hình ảnh cắt lớp có độ nét và chi tiết cao về các mô mềm bên trong ngực. Phương pháp này có độ nhạy cao trong việc phát hiện các tổn thương ẩn mà các phương pháp khác không tìm thấy. Thông thường, chụp MRI sẽ được áp dụng chuyên biệt cho nhóm đối tượng có nguy cơ mắc bệnh cực kỳ cao, người có tiền sử gia đình mắc ung thư vú hoặc mang các đột biến gen BRCA1, BRCA2.
Kết luận
Ung thư vú là một căn bệnh nguy hiểm với tỷ lệ mắc đáng báo động ở nữ giới, nhưng may mắn là căn bệnh này hoàn toàn có thể kiểm soát nếu được phát hiện và can thiệp từ sớm. Hy vọng bài viết trên đã cung cấp những thông tin y khoa hữu ích cho bạn.
Để đồng hành cùng người bệnh trên hành trình bảo vệ sức khỏe, Bệnh viện Thiện Hạnh cung cấp gói tầm soát nguy cơ ung thư vú với sự hỗ trợ của hệ thống trang thiết bị hiện đại cùng đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm. Chủ động đặt lịch hẹn ngay hôm nay để nhận được sự tư vấn và chăm sóc y tế toàn diện.
Đăng ký khám tầm soát nguy cơ ung thư vú tại Bệnh viện Thiện Hạnhtại đây!