Tầm soát nguy cơ ung thư phổi là phương pháp chủ động giúp phát hiện sớm các tổn thương bất thường tại phổi, từ đó có phương án can thiệp kịp thời. Ở giai đoạn đầu, tiên lượng điều trị bệnh rất tốt, tỷ lệ sống sau 5 năm của người bệnh có thể lên tới 80-95%. Chính vì vậy, việc khám sàng lọc nguy cơ ung thư phổi cần được thực hiện sớm, đặc biệt với những đối tượng nguy cơ cao như người hút thuốc lá, người trên 50 tuổi hoặc làm việc trong môi trường nhiều khói bụi, hóa chất độc hại.
Vì sao nên tầm soát nguy cơ ung thư phổi?
Tại Việt Nam, theo số liệu thống kê từ GLOBOCAN, mỗi năm ghi nhận hơn 24.000 ca mắc ung thư phổi mới và hơn 22.500 ca tử vong, tương đương khoảng 60 người mất đi mỗi ngày vì căn bệnh này. Do phần lớn người bệnh chỉ phát hiện bệnh ở giai đoạn muộn, khi khối u đã xâm lấn hoặc di căn khiến việc điều trị trở nên khó khăn và ít hiệu quả hơn rất nhiều.
Việc khám tầm soát nguy cơ ung thư phổi là việc làm cần thiết và không nên trì hoãn. Quá trình này cho phép người bệnh kiểm tra, sàng lọc sức khỏe phổi một cách chủ động, ngay cả khi chưa có bất cứ triệu chứng nào rõ ràng. Mục tiêu của tầm soát không phải là điều trị mà là để phát hiện sớm các tổn thương bất thường hoặc khối u ở giai đoạn sớm, từ đó bác sĩ và người bệnh có đủ thời gian để lựa chọn phương án xử trí phù hợp, trước khi bệnh tiến triển nặng.
Các dấu hiệu nhận biết ung thư phổi
Các dấu hiệu ung thư phổi thường rất dễ nhầm lẫn với những bệnh hô hấp như viêm phế quản, viêm phổi hay lao phổi, khiến người bệnh chủ quan, tự mua thuốc điều trị tại nhà trong thời gian dài trước khi đến thăm khám cùng bác sĩ. Để tránh bệnh tiến triển nặng mà không hay biết, dưới đây là những dấu hiệu mà bạn nên lưu ý:
- Ho kéo dài hoặc thay đổi tính chất
- Khó thở
- Đau tức ngực
- Ho ra máu
- Khàn tiếng
- Sụt cân không rõ nguyên nhân
- Mệt mỏi, chán ăn kéo dài
- Viêm phổi tái diễn
Nếu các triệu chứng kéo dài mà không được kiểm soát, bệnh có thể tiến triển và dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng do di căn não, xương, gan hoặc tuyến thượng thận. Lúc này việc điều trị sẽ trở nên phức tạp, chi phí tăng cao, cơ hội hồi phục lại giảm đi đáng kể. Do đó, khi nhận thấy bản thân hoặc người thân đang có bất kỳ triệu chứng nào kể trên, kéo dài hơn 2-3 tuần, hãy chủ động đến gặp bác sĩ để được thăm khám và tư vấn kịp thời.
Ai nên tầm soát nguy cơ ung thư phổi
Khám tầm soát nguy cơ ung thư phổi được khuyến cáo thực hiện với người từ 50 tuổi trở lên, đặc biệt những ai đang mang một hoặc nhiều yếu tố nguy cơ cao dưới đây, nên thực hiện tầm soát càng sớm càng tốt.
Hút thuốc lá
Có khoảng 80-90% bệnh nhân ung thư phổi có liên quan đến hút thuốc, đây cũng được coi là nguyên nhân chính của các ca bệnh. May mắn là, nguy cơ mắc ung thư phổi ở những người đối tượng này có thể giảm đi đáng kể nếu họ bỏ thuốc lá sau 5 năm.
Đối với những người hút thuốc lá thụ động từ những người xung quanh, nguy cơ mắc ung thư phổi cũng tăng khoảng 20-30% so với những người không tiếp xúc với khói thuốc.
Tiền sử gia đình mắc ung thư phổi
Ung thư phổi không di truyền nhưng nếu gia đình từng có người từng mắc ung thư phổi, các thành viên còn lại trong gia đình sẽ có nguy cơ mắc ung thư cao hơn khoảng 2 lần.
Tiếp xúc với khí độc hại
Ngoài khói thuốc lá, phổi còn phải đối mặt với nhiều tác nhân gây hại khác từ môi trường sống và làm việc. Người thường xuyên tiếp xúc với amiăng, khí radon, silica, arsenic hay khói diesel có thể làm tăng đáng kể nguy cơ mắc ung thư phổi. Ngoài ra, môi trường ô nhiễm không khí, nhiều bụi mịn PM2.5 hoặc khói bụi công nghiệp cũng là mối đe dọa tiềm ẩn cho lá phổi.
Mắc bệnh phổi mạn tính
COPD, xơ phổi hay lao phổi cũ có thể để lại những tổn thương dai dẳng trên mô phổi của người bệnh, tạo môi trường thuận lợi cho tế bào ung thư hình thành và phát triển. Với nhóm đối tượng này, tầm soát nguy cơ ung thư định kỳ cần được duy trì chặt chẽ hơn so với người bình thường.
Quy trình khám tầm soát nguy cơ ung thư phổi tại Bệnh viện Thiện Hạnh
Trước những tác động nguy hiểm của ung thư phổi đối với sức khỏe cộng đồng, Bệnh viện Thiện Hạnh triển khai gói khám tầm soát nguy cơ ung thư phổi nhằm giúp người bệnh chủ động phát hiện sớm các bất thường tại phổi. Quy trình khám gồm các bước sau:
Thăm khám lâm sàng
Trước khi thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu, người bệnh sẽ được đo mạch, huyết áp và chỉ số BMI, giúp bác sĩ đánh giá tổng trạng sức khỏe ban đầu. Ngoài ra, bác sĩ cũng sẽ trực tiếp thăm khám để khai thác tiền sử bệnh lý, thói quen sinh hoạt và các yếu tố nguy cơ để có định hướng chẩn đoán phù hợp cho người bệnh.
Xét nghiệm máu
Người bệnh sẽ được thực hiện 2 xét nghiệm máu chuyên biệt:
- Tổng phân tích tế bào máu ngoại vi bằng máy đếm laser: Đánh giá tổng quan tình trạng sức khỏe và phát hiện các bất thường trong thành phần máu.
- Định lượng CYFRA 21-1: Hỗ trợ trong sàng lọc và theo dõi ung thư phổi, đặc biệt là ung thư phổi không tế bào nhỏ.
Chụp CT ngực liều thấp
Đây là phương pháp tầm soát nguy cơ ung thư phổi được NCCN, USPSTF và Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ khuyến nghị thực hiện mỗi năm một lần, đặc biệt với các đối tượng có nguy cơ cao. So với chụp X-quang thông thường, CT ngực liều thấp có nhiều ưu điểm vượt trội, bao gồm:
- Phát hiện các tổn thương phổi kích thước rất nhỏ, ngay cả khi người bệnh chưa có triệu chứng
- Liều bức xạ thấp, an toàn khi thực hiện định kỳ hàng năm
- Thời gian thực hiện nhanh chóng, không xâm lấn, không cần nhịn ăn
- Kết quả rõ ràng, giúp bác sĩ đánh giá toàn diện cấu trúc phổi, hình thái, kích thước khối u và giai đoạn bệnh
Kết luận
Tầm soát nguy cơ ung thư phổi là bước đi chủ động và thiết thực nhất để bảo vệ sức khỏe lá phổi của bạn, trước khi bệnh kịp tiến triển sang giai đoạn khó kiểm soát. Kiểm tra định kỳ mỗi năm một lần, đặc biệt với những người thuộc nhóm nguy cơ cao, chính là cách đơn giản để phát hiện sớm các bất thường và điều trị kịp thời khi cơ hội còn rất khả quan.
Bệnh viện Thiện Hạnh sẵn sàng đồng hành cùng bạn trong hành trình chăm sóc sức khỏe chủ động đó. Đặt lịch khám tầm soát nguy cơ ung thư phổitại đây!