Ung thư đường tiêu hóa là tên gọi chung cho nhóm bệnh ung thư có điểm khởi phát tại một hoặc nhiều cơ quan trong hệ tiêu hóa bao gồm: thực quản, dạ dày, đại trực tràng… Điểm chung của các bệnh ung thư này là sự mờ nhạt của các triệu chứng, khiến phần lớn bệnh nhân chỉ phát hiện bệnh khi đã trở nặng. Hiểu rõ nguyên nhân, nhận diện sớm các dấu hiệu cảnh báo và nắm được các phương pháp điều trị hiện đại chính là nền tảng quan trọng để bảo vệ sức khỏe của chính bạn và người thân.
Ung thư đường tiêu hóa là gì?
Hệ tiêu hóa là một cơ quan phức tạp, kéo dài từ miệng đến hậu môn, bao gồm: thực quản, dạ dày, ruột non, đại tràng, trực tràng. Khi các tế bào tại bất kỳ vị trí nào trong hệ thống này phát triển bất thường và mất kiểm soát sẽ hình thành khối u ác tính, đó chính là ung thư đường tiêu hóa.
Ung thư đường tiêu hóa được chia thành hai nhóm chính:
- Ung thư đường tiêu hóa trên: ung thư thực quản, dạ dày, gan, tuyến tụy
- Ung thư đường tiêu hóa dưới: ung thư đại tràng, trực tràng và hậu môn
Mỗi loại ung thư đều có đặc điểm và mức độ nguy hiểm riêng. Trong đó, ung thư dạ dày và ung thư đại trực tràng là hai loại ung thư đường tiêu hóa nằm trong nhóm ung thư phổ biến hàng đầu tại Việt Nam, lần lượt chiếm 9,0% và 9,3% trong tổng số hơn 180.000 ca mắc ung thư mỗi năm, theo thống kê GLOBOCAN.
Dấu hiệu nhận biết ung thư đường tiêu hóa
Phần lớn triệu chứng của các bệnh ung thư đường tiêu hóa không rõ ràng và chỉ .. khi khối u đã tiến triển nặng. việc thăm khám sớm là điều rất cần thiết để phát hiện nguy cơ … nếu bạn có những triệu chứng dưới đây:
Sụt cân không rõ nguyên nhân
Dù người bệnh không thay đổi chế độ ăn, không luyện tập thể thao nhưng cân nặng cơ thể liên tục sụt giảm trong thời gian ngắn. Điều này xảy ra là do khối u tiêu thụ năng lượng của cơ thể đồng thời tiết ra các chất gây chán ăn và rối loạn chuyển hóa, khiến người bệnh sút cân nhanh bất thường.
Đây là một trong những dấu hiệu sớm và phổ biến ở hầu hết các loại ung thư đường tiêu hóa, đặc biệt là ung thư dạ dày, tuyến tụy và thực quản.
Đau bụng kéo dài
Những cơn đau bụng thường rất dễ bị bỏ qua vì người bệnh cho rằng đó chỉ là đau dạ dày thông thường. Nhưng nếu cơn đau kéo dài từ ngày này qua ngày khác và không hề thuyên giảm dù đã dùng thuốc đó có thể là dấu hiệu của những tổn thương tiền ung thư trong hệ tiêu hóa.
Rối loạn đại tiện
Khối u trong lòng ruột làm thay đổi cấu trúc và khả năng co bóp của đại tràng có thể dẫn đến các biểu hiện như: táo bón xen kẽ tiêu chảy, thay đổi hình dạng phân (dẹt, nhỏ hơn bình thường) hoặc lẫn máu trong phân, phân có màu đen… Nếu tình trạng kéo dài mà không rõ lý do, người bệnh nên thăm khám sớm tránh tự điều trị tại nhà làm lỡ mất thời điểm tốt để điều trị.
Đầy hơi, chướng bụng
Cảm giác bụng căng tức, đầy hơi liên tục dù ăn ít, kết hợp với buồn nôn hoặc nôn tái đi tái lại là biểu hiện khối u đang ảnh hưởng đến quá trình lưu thông và tiêu hóa thức ăn. Triệu chứng này thường gặp trong ung thư dạ dày, ung thư tuyến tụy và ung thư đại tràng giai đoạn tiến triển.
Suy nhược cơ thể, mệt mỏi
Cảm giác kiệt sức, xanh xao, hoa mắt chóng mặt kéo dài dù ngủ đủ giấc và ăn uống bình thường có thể là hậu quả của tình trạng xuất huyết tiêu hóa âm thầm trong đường ruột mà mắt thường không thể nhìn thấy. Tình trạng này dần dần gây thiếu máu mãn tính, đặc biệt phổ biến trong ung thư đại trực tràng và ung thư dạ dày.
Phương pháp chẩn đoán ung thư đường tiêu hóa
Khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ, bác sĩ sẽ chỉ định một hoặc kết hợp nhiều phương pháp chẩn đoán tùy theo triệu chứng lâm sàng và tình trạng sức khỏe của người bệnh. Qua đó, xác định chính xác vị trí khối u, mức độ xâm lấn và giai đoạn bệnh, làm cơ sở để xây dựng phác đồ điều trị phù hợp và hiệu quả.
Nội soi đường tiêu hóa
Phương pháp này cho phép bác sĩ quan sát bên trong đường tiêu hóa để phát hiện các tổn thương, polyp hoặc khối u bất thường. Tùy vào vị trí cần thăm khám, nội soi được chia thành hai loại:
- Nội soi dạ dày – đối với ung thư đường tiêu hóa trên
- Nội soi đại tràng – đối với ung thư đường tiêu hóa dưới
Trong quá trình nội soi nếu phát hiện các khối u bất thường, bác sĩ có thể trực tiếp lấy mẫu mô tại chỗ để làm sinh thiết hoặc cắt bỏ các polyp (đối với ung thư đại trực tràng).
Sinh thiết
Mẫu mô được lấy từ quá trình nội soi sẽ được phân tích dưới kính hiển vi để xác định chính xác tổn thương có phải ung thư hay không, loại tế bào ung thư và mức biệt hóa của khối u. Đây được xem là bước chẩn đoán có độ chính xác rất cao.
Chẩn đoán hình ảnh
Các phương pháp chẩn đoán hình ảnh được thực hiện nhằm mục đích đánh giá mức độ lan rộng của khối u, xác định giai đoạn bệnh và phát hiện các trường hợp di căn. Một số phương pháp chẩn đoán hình ảnh thường được sử dụng trong tầm soát nguy cơ ung thư đường tiêu hóa:
- Siêu âm ổ bụng
- Chụp CT
- Chụp MRI
- PET-CT
Xét nghiệm máu ẩn trong phân
Đây là xét nghiệm đơn giản, không xâm lấn nhưng có giá trị tầm soát cao đặc biệt với ung thư đại trực tràng. Xét nghiệm phát hiện lượng máu rất nhỏ trong phân mà mắt thường không thể nhìn thấy, do tổn thương hoặc khối u rỉ máu âm thầm vào lòng ruột.
Đây là bước sàng lọc phù hợp với những người chưa có triệu chứng rõ ràng nhưng thuộc nhóm nguy cơ cao, trên 45 tuổi, có tiền sử gia đình mắc ung thư đường tiêu hóa.
Tầm soát nguy cơ ung thư đường tiêu hóa tại Bệnh viện Thiện Hạnh
Phát hiện ung thư đường tiêu hóa giai đoạn sớm là yếu tố quyết định phần lớn kết quả điều trị. Vấn đề là giai đoạn đó những triệu chứng dường như không đặc hiệu. Đó là lý do tầm soát nguy cơ ung thư đường tiêu hóa là việc cần làm chủ động, trước khi cơ thể lên tiếng.
Đáp ứng nhu cầu chăm sóc và bảo vệ sức khỏe của người dân, Bệnh viện Thiện Hạnh triển khai các gói khám tầm soát nguy cơ ung thư được thực hiện bởi đội ngũ bác sĩ chuyên khoa nhiều năm kinh nghiệm kết hợp cùng hệ thống trang thiết bị tối tân, cho kết quả chính xác và nhanh chóng.
Các gói khám tầm soát nguy cơ ung thư đường tiêu hóa tại Bệnh viện Thiện Hạnh bao gồm:
- Tầm soát nguy cơ ung thư dạ dày – thực quản
- Tầm soát nguy cơ ung thư đại trực tràng
- Tầm soát nguy cơ ung thư gan
Đặt lịch tầm soát ung thư đường tiêu hóa tại Bệnh viện Thiện Hạnhtại đây!
Kết luận
Trong điều trị ung thư đường tiêu hóa, thời gian chính là yếu tố cốt lõi quyết định tiên lượng sinh tồn của người bệnh. Việc nhận diện sớm các dấu hiệu bất thường dù là rất nhỏ của hệ tiêu hóa chính là cơ sở thực tế để mỗi cá nhân chủ động can thiệp y tế kịp thời, từ đó tối ưu hóa hiệu quả điều trị và giảm thiểu tối đa các biến chứng phức tạp.