Ung thư tuyến giáp nằm trong danh sách những loại ung thư phổ biến tại Việt Nam với hàng nghìn ca mắc mới mỗi năm nhưng tỷ lệ tử vọng của căn bệnh này lại rất thấp. Nếu được phát hiện sớm và can thiệp đúng phác đồ, tỷ lệ sống thêm 5 năm của người bệnh có thể vượt ngưỡng 95%. Vậy đâu là nguyên nhân gây bệnh, dấu hiệu nào cần chú ý và chẩn đoán bằng phương pháp gì? Cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.
Ung thư tuyến giáp là gì?
Ung thư tuyến giáp xảy ra khi các tế bào tuyến giáp phát triển bất thường dẫn đến hình thành các khối u ác tính. Đây là loại ung thư nội tiết phổ biến nhưng cũng là một trong số ít các loại ung thư mà người bệnh hoàn toàn có thể điều trị hiệu quả nếu được phát hiện đúng lúc.
Theo GLOBOCAN, mỗi năm Việt Nam ghi nhận hơn 6.000 ca mới mắc ung thư tuyến giáp nhưng số ca tử vong chỉ khoảng 800 ca, một tỷ lệ rất thấp so với các loại ung thư khác. Tùy vào loại tế bào bị tổn thương, ung thư tuyến giáp được chia thành 4 thể khác nhau:
- Thể nhú (Papillary carcinoma): Đây là dạng phổ biến với 80-85% tổng số ca, thể nhú tiến triển rất chậm và đáp ứng tốt với điều trị.
- Thể nang (Follicular carcinoma): Ít phổ biến hơn thể nhú chỉ chiếm khoảng 10-15% ca bệnh, song vẫn thuộc nhóm biệt hóa tốt với tiên lượng khả quan.
- Thể tủy (Medullary carcinoma): Có liên quan chặt chẽ đến yếu tố di truyền, đặc biệt là hội chứng MEN2, nếu trong gia đình có người mắc, các thành viên còn lại nên được tầm soát gen sớm.
- Thể không biệt hóa (Anaplastic carcinoma): Hiếm gặp nhưng rất nguy hiểm. Khối u tiến triển nhanh, xâm lấn mạnh và hiện là thách thức lớn trong điều trị ung thư tuyến giáp.
Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ gây ung thư tuyến giáp
Ung thư tuyến giáp ghi nhận tỷ lệ ca bệnh ở nữ giới cao gấp 3–4 lần so với nam giới, đặc biệt trong độ tuổi 20–55. Mặc dù nguyên nhân chính xác ở phần lớn bệnh nhân vẫn chưa được xác định rõ ràng, nhưng có một số yếu tố làm tăng đáng kể nguy cơ mắc bệnh:
- Tiếp xúc với tia xạ: Những người từng xạ trị vùng đầu – cổ hoặc sinh sống, làm việc trong môi trường nhiễm phóng xạ cao đều có nguy cơ mắc ung thư tuyến giáp cao hơn so với người bình thường.
- Đột biến gen: RET, BRAF và RAS là ba đột biến gen được xác định có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư tuyến giáp.
- Yếu tố di truyền: Nếu trong gia đình có người mắc ung thư tuyến giáp, đặc biệt là thể tủy, nguy cơ các thành viên còn lại mắc bệnh cao hơn đáng kể.
- Hội chứng MEN2: Đây là yếu tố di truyền liên quan đến ung thư tuyến giáp thể tủy. Người mắc hội chứng MEN2 có nguy cơ mắc bệnh cao.
- Bướu giáp đa nhân: Đây là nền tảng thuận lợi để các nhân giáp biến đổi tính chất, những người có tiền sử bướu giáp đa chân cần được tầm soát định kỳ để tránh rủi ro.
- Thiếu iod kéo dài: Iod là nguyên liệu để tuyến giáp tổng hợp hormone, nếu cơ thể thiếu iod, tuyến giáp sẽ cần hoạt động quá mức để bù đắp, từ đó tạo điều kiện để các tế bào biến đổi.
Dấu hiệu nhận biết ung thư tuyến giáp
Các triệu chứng của ung thư tuyến giáp thường xuất hiện rất âm thầm và tăng dần qua hai giai đoạn tiến triển của bệnh.
Triệu chứng bệnh giai đoạn sớm
Ở giai đoạn đầu, các triệu chứng thường mờ nhạt, dễ bị bỏ qua hoặc nhầm lẫn với bướu giáp lành tính:
- Nhân tuyến giáp: Các khối u nhỏ ở vùng cổ, có thể sờ thấy nhưng không gây đau
- Hạch cổ: Hạch vùng cổ nổi bất thường, nhỏ, mềm
Triệu chứng bệnh giai đoạn tiến triển
Qua thời gian, khối u bắt đầu phát triển lớn hơn và xâm lấn các cấu trúc xung quanh, lúc này người bệnh có thể cảm nhận được những bất thường:
- Khàn tiếng kéo dài: Khối u chèn ép dây thần kinh thanh quản, làm thay đổi giọng nói
- Nuốt nghẹn, nuốt vướng: Đây là triệu chứng thường gặp khi khối u chèn ép thực quản, gây khó khăn khi nuốt thức ăn
- Khó thở: Khối u lớn làm ảnh hưởng đến khí quản, khiến người bệnh thấy tức ngực, khó thở
Các phương pháp chẩn đoán ung thư tuyến giáp
Khi phát hiện những bất thường ở vùng cổ, bác sĩ sẽ chỉ định một số phương pháp chẩn đoán nhằm xác định chính xác tính chất khối u trước khi đưa ra hướng điều trị phù hợp.
Khám lâm sàng vùng cổ
Bác sĩ sẽ trực tiếp thăm khám, kiểm tra vùng cổ để xác định tình trạng tuyến giáp và hạch cổ. Các thông tin về tiền sử bệnh lý cá nhân và gia đình, đặc biệt các yếu tố nguy cơ liên quan, cũng được khai thác kỹ trong bước này, giúp định hướng toàn bộ quá trình chẩn đoán tiếp theo.
Đây là phương pháp được ưu tiên chỉ định trong chẩn đoán bệnh lý tuyến giáp. Dù khá đơn giản, không xâm lấn nhưng siêu âm lại cho giá trị thông tin rất cao. Từ hình ảnh siêu âm, bác sĩ có thể quan sát rõ kích thước, số lượng và đặc điểm của từng nhân giáp, từ đó phân loại nguy cơ ác tính và quyết định có cần can thiệp thêm hay không.
Chọc hút tế bào bằng kim nhỏ (FNA)
Kỹ thuật này sử dụng kim nhỏ để lấy tế bào nhân giáp có điểm đáng ngờ để phân tích dưới kính hiển vi. Quy trình diễn ra nhanh chóng, nhẹ nhàng và mang lại kết quả chính xác, giúp phân biệt rõ ràng khối u lành tính hay ác tính. Thông tin này chính là cơ sở để bác sĩ lên phác đồ điều trị phù hợp cho người bệnh.
Khám tầm soát nguy cơ ung thư tuyến giáp tại Bệnh viện Thiện Hạnh
Là một trong những cơ sở y tế hàng đầu tại Đắk Lắk, Bệnh viện Thiện Hạnh được người dân khu vực Tây Nguyên tin tưởng lựa chọn trong khám chữa bệnh và tầm soát nguy cơ ung thư. Hiện tại, bệnh viện triển khai 2 gói khám tầm soát nguy cơ ung thư từ cơ bản đến chuyên sâu với các hạng mục khám tương ứng.
Quy tụ đội ngũ bác sĩ chuyên khoa giàu kinh nghiệm cùng hệ thống thiết bị công nghệ cao, hỗ trợ thăm khám và chẩn đoán nguy cơ mắc bệnh, Bệnh viện Thiện Hạnh mang đến quy trình tầm soát ung thư tuyến giáp chính xác, toàn diện và an toàn cho người bệnh.
Kết luận
Tầm soátung thư tuyến giáp định kỳ chính là cách chủ động để phát hiện bệnh từ giai đoạn sớm, khi khả năng điều trị khỏi còn rất cao và ít để lại biến chứng. Đặc biệt với những đối tượng có nguy cơ cao như phụ nữ trong độ tuổi 20–55, người có tiền sử gia đình mắc bệnh hoặc từng xạ trị vùng đầu cổ.
Nếu bạn chưa từng kiểm tra tuyến giáp hoặc đã lâu chưa tầm soát, hãy liên hệBệnh viện Thiện Hạnh để được tư vấn và đặt lịch khám ngay hôm nay!
Xem thêm:Bệnh viện Thiện Hạnh đào tạo phẫu thuật bằng Robot KANGDUO