U nang buồng trứng là tình trạng khá thường gặp ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Phần lớn các nang buồng trứng lành tính, có thể tự biến mất mà không cần can thiệp. Tuy nhiên, một số trường hợp nang lớn, tồn tại kéo dài hoặc gây biến chứng như xoắn hay vỡ nang cần được xử trí kịp thời. Vì vậy, khi phát hiện u nang qua siêu âm, chị em không nên quá lo lắng nhưng cũng không nên bỏ qua việc theo dõi.
U nang buồng trứng là gì? Có nguy hiểm không?
U nang buồng trứng là những túi chứa dịch hoặc các thành phần khác hình thành bên trong hoặc trên bề mặt buồng trứng. Nang có thể xuất hiện ở một hoặc cả hai bên buồng trứng, kích thước từ rất nhỏ đến khá lớn.
Ở phụ nữ còn kinh nguyệt, nhiều nang liên quan đến quá trình rụng trứng và thường tự biến mất theo thời gian. Vì vậy, phát hiện một nang trên siêu âm không đồng nghĩa với việc người bệnh mắc ung thư hoặc bắt buộc phải phẫu thuật.
U nang cơ năng
Đây là dạng thường gặp ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản và có liên quan đến hoạt động của buồng trứng trong chu kỳ kinh.
Một số nang có thể:
- Xuất hiện trong quá trình phát triển nang trứng.
- Hình thành sau khi trứng rụng.
- Tự thu nhỏ hoặc biến mất sau một vài chu kỳ kinh.
- Không gây triệu chứng rõ ràng.
Nếu nang có đặc điểm lành tính và người bệnh không có triệu chứng đáng lo, bác sĩ có thể chỉ định theo dõi bằng siêu âm thay vì điều trị ngay.
U nang thực thể
Một số nang không liên quan trực tiếp đến quá trình rụng trứng và có thể tồn tại lâu hơn. Tùy loại, nang có thể chứa dịch, máu hoặc các thành phần mô khác.
Những trường hợp này cần được bác sĩ đánh giá dựa trên kích thước, cấu trúc, mức độ phát triển và triệu chứng đi kèm.
U nang có phải ung thư không?
Phần lớn u nang buồng trứng không phải ung thư. Tuy nhiên, một số đặc điểm trên siêu âm hoặc sự thay đổi của nang theo thời gian có thể khiến bác sĩ cần kiểm tra chuyên sâu hơn.
Nguy cơ ác tính được đánh giá dựa trên nhiều yếu tố như tuổi, đặc điểm hình ảnh, kích thước và diễn biến của nang chứ không thể kết luận chỉ bằng việc “có u nang”.
Dấu hiệu u nang buồng trứng thường gặp
U nang buồng trứng có thể hoàn toàn không gây triệu chứng và chỉ được phát hiện tình cờ khi chị em đi siêu âm phụ khoa.
Khi nang lớn hoặc gây ảnh hưởng đến các cơ quan xung quanh, một số biểu hiện có thể xuất hiện.
Đau vùng bụng dưới hoặc vùng chậu
Đây là một trong những triệu chứng thường gặp. Cơn đau có thể xuất hiện âm ỉ ở vùng bụng dưới, đôi khi tập trung về một bên tùy vị trí nang.
Mức độ đau có thể thay đổi theo kích thước nang và tình trạng của từng người.
Nếu đau kéo dài, tái diễn hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt, chị em nên đi khám để xác định nguyên nhân.
Rối loạn kinh nguyệt
Một số loại u nang có thể liên quan đến thay đổi chu kỳ kinh. Người bệnh có thể nhận thấy:
- Kinh nguyệt đến sớm hoặc muộn hơn.
- Lượng máu kinh thay đổi.
- Đau bụng kinh nhiều hơn.
- Chu kỳ kinh không đều.
Tuy nhiên, rối loạn kinh nguyệt có rất nhiều nguyên nhân nên không thể chỉ dựa vào biểu hiện này để xác định có u nang.
Cảm giác đầy bụng, chướng bụng
Nang có kích thước lớn có thể tạo cảm giác nặng bụng hoặc đầy bụng. Một số phụ nữ có cảm giác nhanh no khi ăn hoặc khó chịu vùng bụng dưới.
Nếu bụng tăng kích thước bất thường hoặc cảm giác chướng kéo dài, cần được kiểm tra để tìm nguyên nhân.
Đau khi quan hệ
Một số trường hợp có thể xuất hiện cảm giác đau hoặc khó chịu khi quan hệ tình dục, đặc biệt khi nang nằm ở vị trí gây kích thích vùng chậu.
Tuy nhiên, đau khi quan hệ cũng có thể liên quan đến nhiều bệnh phụ khoa khác.
Tiểu tiện hoặc đại tiện khó chịu
Khi nang lớn và chèn ép các cơ quan lân cận, người bệnh có thể cảm thấy buồn tiểu thường xuyên, khó đi đại tiện hoặc có cảm giác nặng vùng chậu.
Đây thường là biểu hiện cần được đánh giá khi nang có kích thước đáng kể.
Khi nào u nang buồng trứng trở nên nguy hiểm?
Không phải tất cả trường hợpu nang buồng trứng đều cần điều trị. Tuy nhiên, một số biến chứng có thể xảy ra và cần được xử trí sớm.
Xoắn buồng trứng
Một nang lớn có thể làm thay đổi vị trí và tăng nguy cơ buồng trứng bị xoắn. Khi đó, mạch máu nuôi buồng trứng có thể bị ảnh hưởng.
Dấu hiệu thường đáng chú ý gồm:
- Đau bụng dưới đột ngột và dữ dội.
- Đau tập trung ở một bên.
- Buồn nôn hoặc nôn.
- Đau không giảm khi nghỉ ngơi.
Đây là tình huống cần được khám cấp cứu.
Vỡ nang
Một số nang có thể bị vỡ, gây đau bụng đột ngột. Tùy tình trạng, người bệnh có thể chỉ cần theo dõi hoặc cần can thiệp nếu có chảy máu trong ổ bụng.
Nếu đau bụng dữ dội, choáng, chóng mặt, da lạnh hoặc ngất, cần đến cơ sở y tế ngay.
Nang phát triển lớn
Nang có kích thước lớn có thể gây đau, chèn ép các cơ quan lân cận hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt.
Bác sĩ sẽ dựa trên kích thước, đặc điểm của nang và tình trạng người bệnh để quyết định tiếp tục theo dõi hay can thiệp.
Nang có đặc điểm bất thường
Một số đặc điểm trên hình ảnh siêu âm có thể khiến bác sĩ cần đánh giá kỹ hơn, chẳng hạn nang có thành dày, cấu trúc phức tạp hoặc xuất hiện những thành phần bất thường.
Không nên tự suy luận rằng những dấu hiệu này chắc chắn là ung thư. Người bệnh cần được bác sĩ chuyên khoa giải thích kết quả và tư vấn bước tiếp theo.
U nang buồng trứng có ảnh hưởng đến khả năng mang thai không?
Không phải mọi u nang đều ảnh hưởng đến khả năng sinh sản. Nhiều nang cơ năng không gây ảnh hưởng đáng kể và có thể tự biến mất.
Tuy nhiên, một số bệnh lý liên quan đến buồng trứng có thể ảnh hưởng đến khả năng mang thai. Việc điều trị phẫu thuật cũng cần cân nhắc khả năng bảo tồn mô buồng trứng, đặc biệt ở phụ nữ còn nhu cầu sinh con.
Nếu đang mong muốn mang thai và phát hiện u nang, chị em nên trao đổi với bác sĩ trước khi quyết định điều trị.
U nang buồng trứng là tình trạng thường gặp và phần lớn trường hợp không nguy hiểm, đặc biệt khi nang có đặc điểm lành tính và có khả năng tự biến mất. Tuy nhiên, việc theo dõi vẫn cần thiết để phát hiện những nang phát triển bất thường hoặc biến chứng như xoắn, vỡ. Khi xuất hiện đau bụng dữ dội đột ngột, buồn nôn, choáng hoặc ngất, chị em cần được cấp cứu thay vì chờ đợi tại nhà.
Nếu phát hiện u nang qua siêu âm, chị em có thể đếnBệnh viện Thiện Hạnh để được bác sĩ sản phụ khoa đánh giá cụ thể. Từ hình ảnh siêu âm, triệu chứng và tình trạng sức khỏe, bác sĩ sẽ tư vấn nên theo dõi, điều trị nội khoa hay cân nhắc can thiệp. Việc lựa chọn phương án phù hợp ngay từ đầu cũng giúp hạn chế những can thiệp không cần thiết và bảo vệ sức khỏe sinh sản về lâu dài.
Xem thêm:Nội soi cắt polyp buồng tử cung cho bệnh nhân hiếm muộn