Chỉ trong một ngày, Khoa Ngoại Thần kinh Bệnh viện Thiện Hạnh tiếp nhận cùng lúc ba bệnh nhân bị gãy cột sống vì té ngã. Điều đáng nói, cả ba đều té từ độ cao chỉ 2–2,5 mét, mức mà nhiều người vẫn nghĩ là “không quá nguy hiểm”.
Ba ca bệnh cùng nhập viện trong một tua trực
Chỉ trong vài giờ trực, các bác sĩ Khoa Ngoại Thần kinh lần lượt tiếp nhận ba trường hợp với cùng một chẩn đoán gãy đốt sống thắt lưng L1.
Bệnh nhân nam đầu tiên nhập viện vì bị té từ chiếc thang cao khoảng 2,5 mét trong lúc làm việc. Ngay sau đó, một bệnh nhân nữ được đưa vào viện trong tình trạng tương tự, chị bị ngã từ độ cao khoảng 2 mét khi đang hái sầu riêng. Chưa bao lâu sau đó, một bệnh nhân nữ khác cũng nhận viện vì té từ thang cao khoảng 2 mét.
Dù cả ba trường hợp không phải là những cú ngã từ độ cao “đáng sợ” mà nhiều người vẫn hình dung khi nói về chấn thương cột sống nhưng cả ba bệnh nhân đều phải chịu đựng cơn đau lưng dữ dội xuất hiện ngay sau cú ngã, khiến việc đi lại, cử động trở nên khó khăn. Ngay khi nhập viện, các bệnh nhân đều được chỉ định chụp CT, MRI cột sống để xác định chính xác mức độ tổn thương. Kết quả cho thấy cả ba đều bị gãy đốt sống L1 do lực tác động khi té ngã.
Té ngã từ độ cao 2-3 mét cũng có thể gãy cột sống
Nhiều người nghĩ rằng gãy cột sống chỉ xảy ra khi té từ độ cao lớn như mái nhà, cây cao hay giàn giáo nhiều tầng. Tuy nhiên, thực tế cho thấy chỉ cần té từ độ cao 2-3 mét, cột sống vẫn có thể chịu lực tác động đủ mạnh để gây gãy cột sống. Trong các đốt sống bị ảnh hưởng khi té ngã, đốt sống L1 thường là nơi dễ tổn thương, đặc biệt khi người bệnh té ở tư thế ngồi, gập người hoặc tiếp đất bằng mông, chân trong tư thế thẳng gối.
Ngoài tư thế té, có một số yếu tố khác cũng làm tăng nguy cơ gãy cột sống dù ở độ cao không lớn, bao gồm:
- Tiếp đất trên nền cứng (bê tông, đất khô cứng) thay vì nền mềm
- Té với vận tốc rơi tự do, không có điểm giảm chấn (bậc thang, cành cây)
- Cơ thể trong tư thế xoay, vặn cột sống khi rơi
- Mật độ xương thấp (loãng xương), thường gặp ở người lớn tuổi
Điều này lý giải vì sao cả ba bệnh nhân Bệnh viện Thiện Hạnh tiếp nhận, dù chỉ té từ độ cao khoảng 2–2,5 mét, vẫn phải nhập viện với chấn thương gãy cột sống mà không phải chỉ là một cú ngã “nhẹ” như nhiều người vẫn nghĩ.
Dấu hiệu nhận biết gãy cột sống sau té ngã
Sau khi té ngã, không phải lúc nào tổn thương cột sống cũng biểu hiện rõ ràng ngay lập tức. Vì vậy, người bệnh cần đặc biệt lưu ý khi xuất hiện một trong những dấu hiệu sau:
- Đau lưng dữ dội, đau tăng khi cử động hoặc thay đổi tư thế
- Không thể đứng dậy, ngồi hoặc đi lại như bình thường sau té ngã
- Tê, yếu hoặc mất cảm giác ở tay chân
- Cử động khó khăn, đặc biệt ở vùng lưng
- Rối loạn đại tiểu tiện
Phòng ngừa chấn thương cột sống
Để tránh những tai nạn đáng tiếc tương tự, người lao động đặc biệt là trong mùa thu hoạch nông sản, cần lưu ý một số nguyên tắc an toàn cơ bản khi làm việc trên cao:
- Sử dụng thang chắc chắn, đặt trên nền phẳng và có người hỗ trợ giữ thang trong suốt quá trình làm việc
- Trang bị đầy đủ bảo hộ lao động khi thi công, sửa chữa hoặc thu hoạch nông sản trên cao
- Không trèo cây hoặc làm việc trên cao khi điều kiện không đảm bảo an toàn (thời tiết xấu, sức khỏe không tốt, thiếu người hỗ trợ)
Nếu chẳng may xảy ra tai nạn té ngã, dù từ độ cao không lớn, người bệnh cần nghĩ ngay đến khả năng chấn thương cột sống thay vì chủ quan cho rằng chỉ là va đập nhẹ. Việc đến bệnh viện để được thăm khám, chụp chiếu và đánh giá kịp thời chính là yếu tố quyết định giúp phát hiện sớm và điều trị hiệu quả, tránh những biến chứng đáng tiếc về sau.
Xử trí kịp thời tại Thiện Hạnh, giữ vững cơ hội phục hồi
Chấn thương cột sống cần được chẩn đoán chính xác và xử trí đúng thời điểm, bởi chỉ một sai sót nhỏ trong quá trình di chuyển hay điều trị ban đầu cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng phục hồi lâu dài của người bệnh.
Bệnh viện Thiện Hạnh trang bị đầy đủ hệ thống chẩn đoán hình ảnh (CT, MRI) giúp đánh giá chính xác mức độ tổn thương ngay khi bệnh nhân nhập viện, cùng đội ngũ bác sĩ có kinh nghiệm xử trí đa dạng các ca chấn thương cột sống, từ những trường hợp cần theo dõi, điều trị bảo tồn đến các ca cần can thiệp phẫu thuật ít xâm lấn. Qua đó, giúp người bệnh hạn chế tối đa nguy cơ tổn thương thần kinh, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình hồi phục sau này.
Kết luận
Gãy cột sống là chấn thương nghiêm trọng có thể xảy ra bất ngờ, ngay cả với những cú ngã từ độ cao không lớn. Đừng chủ quan cho rằng chỉ té “nhẹ” thì không đáng lo, bởi chính sự chủ quan đó có thể khiến người bệnh bỏ lỡ thời điểm vàng để chẩn đoán và điều trị, dẫn đến những biến chứng thần kinh khó hồi phục về sau.
Nếu không may gặp tai nạn té ngã kèm đau lưng, đau cổ hoặc bất kỳ dấu hiệu bất thường nào ở vận động, cảm giác tay chân, người bệnh nên đến Bệnh viện Thiện Hạnh để được chẩn đoán và xử trí kịp thời.
Xem thêm:Phẫu thuật cột sống cho bệnh nhân lớn tuổi, nhiều bệnh nền