Thoát vị đĩa đệm là bệnh lý thường gặp ở cột sống, đặc biệt tại vùng thắt lưng và cột sống cổ. Tình trạng này có thể gây đau lưng, đau cổ, tê bì, yếu tay chân và ảnh hưởng đáng kể đến khả năng vận động. Nhiều người khi được chẩn đoán thoát vị đĩa đệm thường lo lắng không biết có cần mổ thoát vị đĩa đệm hay có thể điều trị bằng các phương pháp bảo tồn.
Thực tế, không phải trường hợp thoát vị đĩa đệm nào cũng cần phẫu thuật. Bác sĩ sẽ dựa vào mức độ chèn ép thần kinh, triệu chứng lâm sàng, kết quả chẩn đoán hình ảnh và đáp ứng với điều trị trước đó để đưa ra quyết định phù hợp.
Mổ thoát vị đĩa đệm là gì?
Mổ thoát vị đĩa đệm là phương pháp phẫu thuật nhằm loại bỏ phần đĩa đệm bị thoát vị đang chèn ép lên rễ thần kinh hoặc các cấu trúc thần kinh khác. Mục tiêu của phẫu thuật là giải phóng chèn ép có thể kết hợp cố định hàn xương liên thân đốt và cố định cột sống bằng vít ( dân gian gọi là “thay đĩa đệm”), nhằm mục đích giảm đau và cải thiện chức năng vận động cho người bệnh.
Thoát vị đĩa đệm xảy ra khi phần nhân nhầy bên trong đĩa đệm thoát ra ngoài qua vị trí bao xơ bị tổn thương. Khi khối thoát vị chèn vào rễ thần kinh, người bệnh có thể xuất hiện đau lan theo đường đi của dây thần kinh, tê bì, yếu cơ hoặc hạn chế vận động.
Các vị trí thường gặp gồm thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng, đặc biệt tại L4L5 và L5S1, hoặc thoát vị đĩa đệm cột sống cổ.
Ở những trường hợp nhẹ, bác sĩ thường ưu tiên điều trị bảo tồn như nghỉ ngơi tương đối, thuốc giảm đau, thuốc chống viêm, vật lý trị liệu và các bài tập phục hồi chức năng. Phẫu thuật chỉ được cân nhắc khi bệnh có chỉ định rõ ràng từ bác sĩ.
Khi nào cần mổ thoát vị đĩa đệm?
Quyết định mổ thoát vị đĩa đệm không chỉ dựa vào hình ảnh MRI cho thấy có khối thoát vị. Một người có hình ảnh thoát vị khá rõ nhưng không có triệu chứng nghiêm trọng vẫn có thể chưa cần phẫu thuật.
Bác sĩ thường cân nhắc phẫu thuật trong một số trường hợp sau:
Đau kéo dài và không đáp ứng điều trị bảo tồn
Nếu người bệnh đã được điều trị nội khoa, vật lý trị liệu và điều chỉnh sinh hoạt trong một khoảng thời gian phù hợp nhưng tình trạng đau vẫn kéo dài, tái phát thường xuyên hoặc ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt, phẫu thuật có thể được cân nhắc.
Yếu cơ hoặc suy giảm chức năng vận động
Tình trạng chèn ép thần kinh kéo dài có thể gây yếu cơ. Người bệnh có thể gặp khó khăn khi đi lại, đứng lên ngồi xuống, cầm nắm đồ vật hoặc thực hiện các động tác vốn trước đây vẫn làm bình thường.
Khi tình trạng yếu cơ tiến triển, người bệnh cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá sớm để hạn chế nguy cơ tổn thương thần kinh kéo dài.
Chèn ép thần kinh nghiêm trọng
Khối thoát vị lớn có thể gây chèn ép đáng kể lên rễ thần kinh. Khi triệu chứng lâm sàng phù hợp với hình ảnh chẩn đoán, bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật nhằm giải phóng cấu trúc thần kinh bị chèn ép.
Xuất hiện dấu hiệu hội chứng đuôi ngựa
Đây là tình trạng cấp cứu cần được xử trí nhanh. Người bệnh có thể xuất hiện bí tiểu hoặc mất kiểm soát tiểu tiện, rối loạn đại tiện, tê vùng đáy chậu và yếu hai chân.
Nếu xuất hiện những dấu hiệu này, người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay thay vì tiếp tục tự điều trị tại nhà.
Các phương pháp mổ thoát vị đĩa đệm phổ biến
Hiện nay, mổ thoát vị đĩa đệm có thể được thực hiện bằng nhiều kỹ thuật khác nhau. Việc lựa chọn phương pháp phụ thuộc vào vị trí thoát vị, mức độ chèn ép, tình trạng cột sống và sức khỏe tổng thể của người bệnh.
Phẫu thuật lấy nhân đĩa đệm
Đây là phương pháp loại bỏ phần đĩa đệm thoát vị đang chèn ép lên rễ thần kinh. Bác sĩ tiếp cận vùng tổn thương thông qua đường mổ phù hợp và lấy bỏ phần mô thoát vị.
Phương pháp này có mục tiêu chính là giải phóng thần kinh, từ đó giúp giảm đau và cải thiện các triệu chứng do chèn ép.
Phẫu thuật nội soi
Phẫu thuật nội soi sử dụng hệ thống camera và dụng cụ chuyên biệt để tiếp cận vùng thoát vị thông qua đường vào nhỏ hơn so với một số phương pháp mổ mở truyền thống.
Tùy từng trường hợp, phương pháp này có thể giúp giảm tổn thương mô mềm và hỗ trợ người bệnh phục hồi sớm hơn. Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp thoát vị đều phù hợp với phẫu thuật nội soi.
Phẫu thuật giải ép kết hợp cố định cột sống
Ở những người bệnh có thoát vị kèm mất vững cột sống, biến dạng hoặc một số tổn thương khác, bác sĩ có thể cân nhắc giải ép kết hợp cố định cột sống.
Đây là kỹ thuật phức tạp hơn và cần được chỉ định dựa trên đánh giá toàn diện về cấu trúc cột sống.
Mổ thoát vị đĩa đệm có nguy hiểm không và cần lưu ý gì sau mổ?
Mổ thoát vị đĩa đệm có nguy hiểm không?
Giống như các cuộc phẫu thuật khác, phẫu thuật mổ thoát vị đĩa đệm có thể tiềm ẩn một số biến chứng như nhiễm trùng, chảy máu, tổn thương thần kinh, rò dịch não tủy hoặc tái phát thoát vị. Tuy nhiên, nguy cơ cụ thể phụ thuộc vào phương pháp phẫu thuật, tình trạng sức khỏe và kỹ thuật của ê-kíp điều trị.
Sau phẫu thuật, người bệnh cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ để quá trình hồi phục diễn ra thuận lợi. Người bệnh không nên tự ý vận động mạnh hoặc quay trở lại công việc nặng quá sớm.
Trong giai đoạn phục hồi, người bệnh nên:
- Tuân thủ lịch tái khám và dùng thuốc theo chỉ định.
- Thực hiện các bài tập phục hồi chức năng phù hợp.
- Hạn chế cúi gập, xoay vặn hoặc mang vác vật nặng.
- Duy trì tư thế đúng khi ngồi, đứng và làm việc.
- Kiểm soát cân nặng để giảm áp lực lên cột sống.
- Tăng cường vận động theo khả năng và hướng dẫn của nhân viên y tế.
Đặc biệt, nếu sau mổ xuất hiện đau tăng nhanh, sốt, yếu hoặc tê chân tay, rối loạn tiểu tiện hoặc đại tiện, người bệnh cần thông báo ngay cho bác sĩ.
Mổ thoát vị đĩa đệm có phải là lựa chọn duy nhất?
Không. Phẫu thuật chỉ là một trong những phương pháp điều trị thoát vị đĩa đệm và không phải lựa chọn đầu tiên trong mọi trường hợp.
Nhiều người bệnh có thể cải thiện triệu chứng bằng điều trị bảo tồn nếu chưa xuất hiện tình trạng chèn ép thần kinh nghiêm trọng hoặc yếu cơ tiến triển. Vì vậy, người bệnh không nên tự quyết định phẫu thuật chỉ dựa trên kết quả MRI hoặc lời khuyên không có chuyên môn.
Bác sĩ cần kết hợp triệu chứng thực tế, khám thần kinh và kết quả chẩn đoán hình ảnh để xác định phương pháp điều trị phù hợp.
Khi xuất hiện đau lưng, đau cổ kéo dài, tê bì hoặc yếu tay chân, người bệnh nên chủ động thăm khám để xác định nguyên nhân. Việc chẩn đoán sớm giúp bác sĩ đánh giá mức độ tổn thương và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, đồng thời hạn chế nguy cơ bệnh tiến triển nặng.
Tại Bệnh viện Thiện Hạnh, người bệnh có thể được thăm khám và đánh giá các bệnh lý cơ xương khớp, cột sống với đội ngũ bác sĩ cùng hệ thống chẩn đoán hình ảnh hiện đại như máy CT 100.000 lát cắt, máy MRI 3 Tesla, hệ thống DSA…. Tùy tình trạng cụ thể, bác sĩ sẽ tư vấn hướng điều trị bảo tồn hoặc phẫu thuật khi có chỉ định.
Nếu đang được chẩn đoán thoát vị đĩa đệm, người bệnh không nên quá lo lắng về việcmổ thoát vị đĩa đệm. Điều quan trọng là thăm khám đúng chuyên khoa, đánh giá chính xác mức độ bệnh và tuân thủ phác đồ điều trị để bảo vệ chức năng vận động và chất lượng cuộc sống.
Xem thêm:Mổ vi phẫu thoát vị đĩa đệm