Các loại thuốc kích trứng IVF là một phần không thể thiếu trong quy trình thụ tinh trong ống nghiệm. Việc lựa chọn đúng loại thuốc, sử dụng đúng liều và đúng thời điểm sẽ giúp nang noãn phát triển tốt, thu được nhiều trứng trưởng thành, từ đó nâng cao cơ hội tạo phôi chất lượng. Vậy hiện nay có những nhóm thuốc kích trứng nào và cần lưu ý gì trong quá trình sử dụng?
Các loại thuốc kích trứng IVF là gì?
Các loại thuốc kích trứng IVF là nhóm thuốc nội tiết được sử dụng nhằm kích thích buồng trứng phát triển đồng thời nhiều nang noãn trong cùng một chu kỳ. Khác với chu kỳ tự nhiên chỉ có một nang trội phát triển, khi dùng thuốc kích trứng, bác sĩ có thể thu được nhiều trứng trưởng thành để phục vụ quá trình thụ tinh trong ống nghiệm.
Các loại thuốc này chủ yếu chứa hormone sinh sản hoặc hoạt chất tác động lên hệ nội tiết, giúp nang noãn phát triển, trưởng thành và kiểm soát thời điểm rụng trứng.
Việc sử dụng thuốc luôn phải được cá thể hóa theo tuổi, dự trữ buồng trứng, chỉ số AMH, AFC và đáp ứng của từng người bệnh.
Khi nào cần sử dụng thuốc kích trứng IVF?
Không phải mọi phụ nữ đều cần dùng thuốc kích trứng. Trong điều trị hỗ trợ sinh sản, bác sĩ thường chỉ định thuốc trong các trường hợp như:
- Thực hiện thụ tinh trong ống nghiệm (IVF).
- Chuẩn bị cho chu kỳ bơm tinh trùng vào buồng tử cung (IUI).
- Rối loạn phóng noãn hoặc không rụng trứng.
- Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS).
- Giảm dự trữ buồng trứng cần tối ưu số lượng trứng thu được.
- Một số trường hợp vô sinh chưa rõ nguyên nhân.
Đối với IVF, mục tiêu thường là thu được nhiều trứng trưởng thành nhằm tăng khả năng tạo được nhiều phôi tốt cho chuyển phôi và trữ đông.
Các loại thuốc kích trứng IVF phổ biến hiện nay
Bác sĩ có thể lựa chọn nhiều nhóm thuốc khác nhau tùy từng phác đồ điều trị.Các loại thuốc kích trứng IVF phổ biến hiện nay như:
Human Menopausal Gonadotropin (hMG)
hMG là một trong các loại thuốc kích trứng IVF có chứa đồng thời hai hormone FSH và LH, giúp kích thích nang noãn phát triển toàn diện.
Đặc điểm:
- Được sử dụng phổ biến trong IVF.
- Có thể tiêm dưới da hoặc tiêm bắp.
- Hỗ trợ nang noãn phát triển và trưởng thành.
- Giúp tăng số lượng trứng đủ điều kiện chọc hút.
Tác dụng không mong muốn có thể gặp gồm đau tại vị trí tiêm, đầy bụng hoặc hội chứng quá kích buồng trứng ở một số trường hợp có nguy cơ cao.
Recombinant FSH (FSH tái tổ hợp)
Đây là dạng FSH được sản xuất bằng công nghệ DNA tái tổ hợp với độ tinh khiết cao.
Ưu điểm:
- Hiệu quả kích thích nang noãn ổn định.
- Dễ điều chỉnh liều lượng.
- Thường được đóng dưới dạng bút tiêm tiện lợi.
- Ít tạp chất hơn so với chế phẩm chiết xuất truyền thống.
Đây là một trong những thuốc được sử dụng nhiều trong các phác đồ IVF hiện đại.
Human Chorionic Gonadotropin (hCG)
Thuốc hCG không dùng để kích thích nang phát triển mà đóng vai trò tạo tín hiệu giúp trứng hoàn tất quá trình trưởng thành trước khi chọc hút.
Thông thường, khi nang đạt kích thước phù hợp, bác sĩ sẽ chỉ định tiêm hCG đúng thời điểm. Sau khoảng 34–36 giờ, người bệnh sẽ được chọc hút trứng.
Việc tiêm sai thời gian có thể ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả lấy trứng.
GnRH đồng vận (GnRH Agonist)
Thuốc GnRH đồng vận giúp kiểm soát hoạt động nội tiết của tuyến yên, ngăn tình trạng rụng trứng sớm.
Nhóm thuốc này thường được sử dụng trong các phác đồ dài hoặc một số phác đồ đặc biệt nhằm:
- Kiểm soát chu kỳ tốt hơn.
- Đồng bộ sự phát triển của nang noãn.
- Hạn chế nguy cơ rụng trứng trước khi chọc hút.
GnRH đối vận (GnRH Antagonist)
Đây là nhóm thuốc được sử dụng rất phổ biến trong các phác đồ IVF hiện nay.
Ưu điểm gồm:
- Tác dụng nhanh.
- Rút ngắn thời gian điều trị.
- Giảm nguy cơ quá kích buồng trứng.
- Phác đồ đơn giản hơn.
Thuốc thường bắt đầu được sử dụng khi nang noãn phát triển đến một kích thước nhất định nhằm ngăn rụng trứng tự nhiên.
Quy trình sử dụng thuốc kích trứng IVF
Thông thường, người bệnh sẽ bắt đầu dùng thuốc từ ngày thứ 2 hoặc thứ 3 của chu kỳ kinh nguyệt.
Trong khoảng9-12ngày tiếp theo, bác sĩ sẽ:
- Siêu âm theo dõi nang noãn định kỳ.
- Xét nghiệm hormone khi cần.
- Điều chỉnh liều thuốc phù hợp với đáp ứng của buồng trứng.
Khi nang trứng đạt kích thước tiêu chuẩn, bác sĩ sẽ chỉ định tiêm thuốc trưởng thành noãn và lên lịch chọc hút trứng.
Ở một số trung tâm hỗ trợ sinh sản, phác đồ kích trứng ngẫu nhiên (Random Start IVF) cũng được áp dụng trong những trường hợp phù hợp mà không cần chờ đến đầu chu kỳ kinh.
Hướng dẫn tiêm thuốc kích trứng IVF tại nhà
Các loại thuốc kích trứng IVF hiện nay được thiết kế dưới dạng bút tiêm hoặc bơm tiêm đóng sẵn nên người bệnh có thể tự thực hiện tại nhà sau khi được hướng dẫn.
Các bước cơ bản gồm:
- Bước 1: Rửa tay sạch trước khi tiêm.
- Bước 2: Sát khuẩn vùng da chuẩn bị tiêm.
- Bước 3: Kiểm tra đúng loại thuốc và liều lượng.
- Bước 4: Tiêm dưới da/ Tiêm bắp theo hướng dẫn của bác sĩ.
- Bước 5: Giữ kim vài giây trước khi rút ra.
Người bệnh nên tiêm đúng khung giờ mỗi ngày để đảm bảo hiệu quả điều trị.
Những lưu ý khi sử dụng các loại thuốc kích trứng IVF
Trong quá trình dùng các loại thuốc kích trứng IVF người bệnh cần tuân thủ đầy đủ hướng dẫn của bác sĩ. Một số lưu ý quan trọng gồm:
- Không tự ý tăng hoặc giảm liều thuốc.
- Không bỏ mũi tiêm hoặc thay đổi thời gian tiêm.
- Tái khám đúng lịch để theo dõi sự phát triển của nang noãn.
- Uống đủ nước mỗi ngày.
- Bổ sung đầy đủ protein, rau xanh và trái cây.
- Hạn chế rượu bia, thuốc lá, đồ uống chứa nhiều caffeine.
- Tránh vận động mạnh hoặc mang vác nặng khi buồng trứng đang phát triển.
Nếu xuất hiện đau bụng dữ dội, bụng chướng nhiều, khó thở hoặc tăng cân nhanh bất thường, cần liên hệ ngay với bác sĩ vì đây có thể là dấu hiệu của hội chứng quá kích buồng trứng.
Các loại thuốc kích trứng IVF hiện nay rất đa dạng, mỗi nhóm thuốc có cơ chế tác động và chỉ định khác nhau. Việc lựa chọn thuốc phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe, dự trữ buồng trứng và phác đồ điều trị của từng người. Vì vậy, người bệnh tuyệt đối không tự ý sử dụng thuốc mà cần được bác sĩ chuyên khoa theo dõi sát trong suốt quá trình điều trị để đảm bảo an toàn và tối ưu tỷ lệ thành công của IVF.
Nếu bạn đang chuẩn bị thực hiện thụ tinh trong ống nghiệm hoặc cần được tư vấn về sức khỏe sinh sản,Bệnh viện đa khoa Thiện Hạnh với đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm cùng hệ thống trang thiết bị hiện đại sẽ đồng hành trong quá trình thăm khám, đánh giá và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp, giúp tối ưu cơ hội mang thai cho mỗi gia đình.
Xem thêm:Bệnh viện Thiện Hạnh chào đón cột mốc 145.000 em bé chào đời & 200 em bé IVF